Gökbilimciler, hepsi aktif olarak beslenen ve tek bir sistemde birleşiyor gibi görünen üç süper kütleli kara delikten oluşan bir sistem buldular. Bu, karmaşık birleşmelerin fiziğini açıklamaya yardımcı olacak nadir bir olaydır.
Süper kütleli kara delikler bazen diğer kara delikleri yutar veya onlarla birleşir
Merkezlerinde süper kütleli kara delikler bulunan üç galaksi, gökbilimcilerin nadiren gördüğü bir süreç olan tek, dev bir galakside birleşme sürecinde görünüyor.
Gökbilimciler, bu kadar büyük boyutlara ulaşabilmek için süper kütleli kara deliklerin galaksiler arasındaki çarpışmalar sırasında zaman zaman diğer büyük kara delikleri yutması veya onlarla birleşmesi gerektiğini düşünüyor. Bu sürecin fark edilmesi zordur, çünkü hem bu birleşmeler kara deliğin ömrüyle karşılaştırıldığında kısa ömürlüdür, hem de kara delikler ancak aktif olarak malzemeyle beslendikleri için ışık yaydıkları takdirde kolayca görülebilmektedirler ki bu da nadirdir. Sonuç olarak, gökbilimciler birleşme sırasında yalnızca 150 civarında galaktik kara delik çifti yakaladılar.
Şimdi, Washington DC’deki ABD Deniz Araştırma Laboratuvarı’ndan Emma Schwartzman ve meslektaşları, hepsi aktif olarak beslenen ve tek bir sistemde birleşiyor gibi görünen üç süper kütleli kara delikten oluşan bir grup buldular. Schwartzman, “Ne kadar çok galaksi dahil olursa sistem o kadar nadir hale gelir” diyor.
Süper kütleli kara deliklerin her biri, diğer ışığı engelleyen tozun içinden geçebilen radyo dalgaları biçiminde düşük frekanslı radyasyon yayar. Bu, Schwartzman ve ekibinin onları Hawaii’deki Çok Uzun Taban Çizgisi Dizisi ve New Mexico’daki Çok Büyük Dizi olmak üzere iki radyo gözlemeviyle gözlemlemesine, ardından ışığın yıldızlarla dolu parlak galaksiler gibi başka bir kaynaktan geldiğini ekarte etmesine olanak sağladı.
Schwartzman, “Gerçekten ilginç olan, bu üçünün (kara deliklerin) hepsinin daha önce hiç görmediğimiz radyo rejiminde yayılıyor olması” diyor. “Radyo rejiminde herhangi bir kara deliğin yayılacağının garantisi yok.”
İtalya’daki Floransa Üniversitesi’nden Isabella Lamperti, galaksilerin birbirleriyle etkileşime girmeye başladıklarına dair gözle görülür işaretler bulunduğunu ancak galaksilerden ikisinin hâlâ yaklaşık 70.000 ışıkyılı uzaklıkta ve üçüncüsünün ise 300.000 ışıkyılı uzaklıkta olduğu göz önüne alındığında, etkileşimin nispeten erken bir aşamasında olduklarını söylüyor.
Ancak milyarlarca yıllık toplam ömürlerine kıyasla hikayenin sonuna tanık oluyoruz. Almanya’daki Ruhr Üniversitesi Bochum’dan Emma Kun, “Galaksileri birleştiren bir pembe dizinin son anlarını yakalamak gibi” diyor.
Üç aktif süper kütleli kara deliğin nasıl birleştiğini simüle etmenin son derece zor olduğunu söylüyor, ancak bu sistemi gözlemlemek fizikçilerin daha karmaşık birleşmelerde ne olduğunu daha iyi anlamalarına olanak tanıyacak. Kun, “Bu, sistem hakkında biraz fizik bulmanın ilk adımı” diyor.
