2100 yılına kadar deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle yaklaşık 15.000 kara omurgalı türü yaşam alanını kaybedebilir

Deniz seviyesindeki yükselme oranı şu anda yılda 4 milimetreden (0,16 inç) fazladır ve 1993-2002’den bu yana iki kattan fazla artış göstermiştir. Bilim insanları bu rakamın yakın gelecekte yılda 10 milimetreye (0,39 inç) kadar çıkabileceğini tahmin ediyor. Kıyı şeritlerinin ve adaların su altında kalması hem insan hem de hayvan yaşam alanlarını etkileyecektir.

Yeni bir çalışma yayınlandı Bilimyükselen deniz seviyesinden en çok hangi kara hayvanlarının ve yaşam alanlarının etkileneceğine dair tahminler ortaya koydu. Çalışma, etkilenen hayvanlar için önemli sığınaklara dikkat çekerek koruma çabalarına rehberlik etmeyi amaçlıyor.

Daha iyi koruma için verileri iyileştirme

Yükselen denizler, sıcaklık ve kuraklık gibi iklim baskılarının yanı sıra yaşam alanlarını sular altında bırakarak kara hayvanlarını tehdit ediyor. Küçük adalarda veya dar kıyı aralıklarında sınırlı olan türler, geri çekilebilecekleri çok az habitat kaldığından artan risk altında olabilir. Koruma planlayıcılarının, deniz seviyesinin yükselmesi (SLR) nedeniyle hangi türlerin habitat kaybı açısından en büyük risk altında olduğunu, bunun nerede ve ne zaman meydana geleceğini bilmesi gerekir. Ancak mevcut değerlendirmeler eksik olabilir.

Yeni çalışmanın yazarları şöyle yazıyor: “SLR önemli mekansal ve zamansal değişkenlik gösterdiğinden, su baskınının ne zaman ve nerede meydana gelebileceğine dair incelikli projeksiyonlar değerlendirmeler için kritik öneme sahiptir. Bu zordur çünkü belirli bir konumdaki su baskını, dikey kara hareketleri (arazi çökmesi/yükselmesi) ve bölgesel deniz seviyelerindeki dinamik değişiklikler (örneğin, düzensiz termal genleşme/büzülme nedeniyle) gibi yerel ölçekli faktörlerden etkilenir.

“Yükseklik aralıkları ve habitat tercihleri ​​de dahil olmak üzere tür düzeyindeki habitat verileri, geniş coğrafi dağılımları, habitat maruziyetine ilişkin daha kesin tahminlere dönüştürebilir ve türe özgü risklere göre tasarlanmış koruma eylemlerine olanak sağlayabilir.”

Önceki küresel değerlendirmeler ve ada değerlendirmeleri genellikle deniz seviyesindeki artışa ilişkin daha basit varsayımlar kullanıyordu veya toplam arazi kaybından tür kayıpları çıkarımı yapılıyordu. Yeni çalışmaya katılan ekip, SLR habitatının 34.120 kara omurgalı türü (bilinen kara omurgalılarının %90’ı) üzerindeki etkilerinin türe özgü küresel bir değerlendirmesini yaparak ve potansiyel koruma planlarını keşfederek daha iyi bir rehber sağlamayı umuyor.

Deniz seviyesinin yükselmesine karşı savunmasız türler hakkında yeni bilgiler

Araştırmacılar, dahil edilen tüm kara omurgalı türleri için uygun habitat haritalarını birleştirdi ve bölgesel deniz seviyelerini, gelgitleri ve batan veya yükselen karaları hesaba katan beş emisyon senaryosu altında 2050 ve 2100’deki deniz seviyesi yükselişini modelledi. Daha sonra her türün habitat kaybını tahmin ettiler ve etkilenen türleri destekleyebilecek yüksek öncelikli kalan habitatların haritasını çıkardılar. Fırtına dalgalanmaları, kasırgalar ve tuz serpintilerinin etkileri, düzenli gelgit su baskını meydana gelmeden önce yaşam alanlarına zarar verebilecek ek bir risk teşkil etmelerine rağmen dahil edilmemiştir.

Çalışma, incelenen 34.120 türden yaklaşık 14.300-15.300’ünün, emisyon senaryosuna bağlı olarak kısmi habitat su baskını yaşayabileceğini buldu. Araştırmacılar kuşların yüzde 57-63’ünün, memelilerin yüzde 47-52’sinin, sürüngenlerin yüzde 28-36’sının ve amfibilerin yüzde 20-24’ünün etkileneceğini söylüyor. En yüksek emisyon senaryosuna göre, 2050 yılında 18 türe kıyasla 2100 yılına kadar 109 tür yaşam alanlarının %10’undan fazlasını kaybedebilir.

Çalışma yazarları şöyle yazıyor: “SLR’nin amfibiler veya sürüngenlerden daha fazla sayıda kuş ve memeliyi etkileyeceği tahmin edilse de, son iki gruptan etkilenen türler, özellikle de sürüngenler, kuşlar ve memelilerin ortalama orantılı yaşam alanı kaybının neredeyse iki katıyla karşılaşacak.”

Özellikle solucan kertenkelesinin (Amphisbaena littoralis), Catalina chuckwalla (Sauromalus klauberi) ve Restinga kurbağasının (Melanophryniscus setiba) yüksek emisyonlu iklim senaryosu kapsamında 2100 yılına kadar yaşam alanlarının ~%50’sini kaybedeceği öngörülüyor. Toplam habitat kaybının daha düşük olmasına rağmen, üreyen, üremeyen ve yerleşik habitatlar ayrı ayrı analiz edildiğinde göçmen kuşlar özellikle savunmasızdır. “Zaten tehdit altında” olarak sınıflandırılan türler, “en az endişe verici” olarak sınıflandırılan türlerin kaybettiği habitat payının ortalama olarak yaklaşık beş katını kaybedebilir.

Etkilenen türler için bölgesel sıcak noktalar

Çalışma aynı zamanda en fazla risk altındaki türlerin bulunduğu belirli bölgeleri de belirledi. Güneydoğu Asya, büyük ölçüde çok sayıda tehdit altındaki türü barındıran sular altında kalan alanlar nedeniyle, tehdit altındaki ve küçük alanda yaşayan türler için önemli bir sıcak nokta haline geldi. Amazon deltası, 2050 yılına kadar 1.000 kilometrekareden (386 mil kare) fazla iç alanın sular altında kalmasıyla, yaşam alanları öngörülen su baskını ile örtüşen türlerin sayısında lider konumdadır.

Adalar ayrıca habitatlar için daha küçük coğrafi aralıklar nedeniyle daha büyük bir risk altındadır. Araştırmanın yazarları şöyle yazıyor: “Adalar birçok endemik türe ev sahipliği yapıyor ve kıyı şeridi/iç kısım oranları, iç bölgelerin daha büyük bir kısmını artan gelgitlere maruz bırakıyor. Sonuç olarak, orta dereceli SLR’den kaynaklanan küçük habitat kaybı bile adada yaşayan türlerin yok olma riskini artırabilir.”

Çalışma aynı zamanda %96’dan fazlası halihazırda korunan alanların dışında bulunan öncelikli sığınakları da belirliyor. Araştırmacılar, hükümetlerin haritaları, korunan alanların su üzerinde kalması muhtemel habitatlara doğru genişletilmesine rehberlik etmek için kullanacağını ve arazi kullanım planlayıcılarının önemli sığınaklar haline gelmesi beklenen alanların geliştirilmesinden kaçınacağını umuyor.

Büyük kayıplarla karşı karşıya kalan türler için esaret altında üreme gibi çabaların gerekli olabileceğini söylüyorlar. Kıyı savunmalarının yaban hayatı üzerindeki etkileri açısından da değerlendirilmesi gerekebilir çünkü bariyerler bazı türlerin hareketini engelleyebilir ve habitatları yükselen sulara karşı sıkıştırabilir.