Bir Anadolu kasabasında görev yapan bir öğretmen, 2019’dan beri ekransız bir hayat sürdürüyor. Telefonu yok, evinde internet ve televizyon yok. “Hiç bu kadar huzurlu olmamıştım” diyor ve her yıl binlerce lira kenara koyuyor. Bu tercih, ona hem zaman hem de zihin ferahlığı kazandırmış.
Neden fişi çekti?
Kararın tohumu bir yılbaşı gecesi atılmış: “Bildirimleri sessize aldım, içim sakinleşti.” Ertesi hafta modemi kapattı, ardından telefonu bıraktı. “Sürekli kaydırmak yerine, bir sayfayı bitirmek istedim” diye anlatıyor. Ona göre sorun teknoloji değil, alışkanlıkların aşırılığı.
Günlük ritim nasıl dönüştü?
Sabahları ilk işi pencereyi açmak, kahveyi demlemek ve iki sayfa okumak. Okula yürürken radyo yerine, rüzgârın sesini dinliyor. Eve döndüğünde ekran parıltısı yok; defter, kalem ve kitap var. “Karanlık erken çökünce, sohbet uzuyor” diyor gülerek. Akşamları komşuyla tavla, kızına masal ve kendine kısa bir mektup yazıyor.
Paranın dili: küçük faturalar, büyük fark
En görünür değişim faturalarda. İnternet aboneliği yok, TV platformu yok, paket aşımı yok. “Ay sonunda telaş yok, planım net” diye özetliyor. Tasarruf ettiği meblağ, yıllık olarak tatil veya acil fon yaratıyor. “Harcamadığım her kuruş, geleceğin nefesi” diyor.
- Denemek isteyenler için: bir hafta sonu modemi kapatın, bildirimleri sökün, kitap seçin, birine kısa bir mektup yazın.
Bağ kurmanın eski yolları
Telefonu olmadan nasıl ulaşıyor? Okulun panosuna not bırakıyor, arkadaşlarıyla belirli bir saatte buluşuyor. Ailesiyle sabit hat üzerinden konuşuyor, önemli durumlarda okulun sekreterliği devreye giriyor. “Biraz esneklik, biraz program yeter” diyor. Taşınabilir saat ve küçük bir defter en yakın yardımcıları.
Bilgiye erişim: yavaş ama derin
Haberleri haftada iki kez gazeteden, analizleri ise kütüphaneden dergilerden takip ediyor. “Geç gelen bilgi, daha az gürültü demek” diye düşünüyor. Kütüphane kartı onun pasaportu, raflar ise sessiz öğretmenleri. Araştırma gerektiğinde okulun laboratuvarında sınırlı internet kullanıyor.
Psikolojik etkisi: dingin bir zihin
Bildirim kesilince uykusu düzenlenmiş, dikkat süreleri uzamış. “Zihin sisinden çıktım” diyor yalın bir ifadeyle. Sınıfta öğrencilerinin gözleriyle daha çok konuşuyor. “Teneffüslerde gülüş var, derste sükûnet.”
Zor yanlar ve küçük çözümler
Bazen bankacılık işleri zorluyor, bunu öğle arasında şubeye uğrayarak çözüyor. Harita olmaması seyahatte güçlük, o da önceden not çıkartıyor. “İlk aylar kriz gibiydi, sonra alışkanlık oldu” diyor. Yağmurlu günlerde canı sıkılınca, çekmeceden eski bir fotoğraf çıkarıyor.
Aile ve öğrenciler üzerindeki etkiler
Kızı ekranla değil, oyunla büyüyor; akşamları sessiz bir ritüel var. Öğrencilerine “bilginin kaynağını sorgulayın” derken, sınıfa gazete ve harita taşıyor. Veliler önce şaşırmış, sonra düzenli iletişimden memnun kalmış. “Örnek olmak kolay değil, ama tutarlı olmak mümkün.”
Tasarruftan fazlası: zamanın yeni değeri
Kazandığı en büyük şeyin zaman olduğunu söylüyor. Boşa akan dakikalar birikince, haftada bir küçük yürüyüş ve ayda bir tekneyle göl sefası çıkmış. “Ekranın ışıltısı, günün ışığını alıyordu” cümlesi defterinde iki kez altı çizili.
Kimlere uygun, kimlere değil?
İşi sürekli bağlantı gerektirmeyenler için bu yol daha uygun. Sağlık, güvenlik veya 7/24 erişim şartı olanlar için ise dikkatli bir plan gerekli. Kısmi bir deneme, örneğin akşam uçuş modları, herkes için bir başlangıç olabilir. “Azaltmak da bir seçim, bırakmak da bir seçim” diye ekliyor.
Kendine not: sade bir hayatın taşı
Her yıl dönümünde defterine şu cümleyi yazıyor: “Az ile yetmek, çok ile yarışmaktan daha hafif.” Bu yol herkese uymaz, ama ona göre esas mesele özgürlük hissi. “Teknolojiye küskün değilim, ona olan bağımlığa mesafeliyim” diyerek kapatıyor. Ve ertesi sabah, pencereyi yine açıyor, günün içine giriyor.
