Evrende ışıklar ne zaman sönecek? Bu büyük finalin perde arkasında, insanı hem düşündüren hem de ufkunu açan bir senaryo var. Kemerlerinizi bağlayın, çünkü gezegenler, yıldızlar ve hatta kara delikler bile bu yolculuğun sonunda yer bulamıyor!
Yıldızların Sonu: Azalan Doğumlar, Artan Yalnızlık
Öncelikle, üzgünüm dostlar, ama yıldız oluşumunu baz alırsak, evrenimizin en görkemli günleri çoktan geride kalmış. Yıldızların en yoğun şekilde doğduğu zirveye, yaklaşık 10 milyar yıl önce ulaşmışız. O zamandan beri evren genişliyor, madde miktarı ise sabit kalıyor. Sonuç? Yeni yıldızlar artık birbirinden daha uzak ve daha tenha bölgelerde doğuyor. Uzmanlara göre, evrenin gelecekteki hali bu açıdan hiç de iç açıcı değil.
Bir yıldızın doğabilmesi için az miktarda madde yoğun şekilde sıkışmalı. Fakat genişleyen evrende, maddenin yoğunlaşması da giderek zorlaşıyor. Evren ne kadar genişlerse, yeni yıldızların doğumu o kadar seyrek hale geliyor. Ve bir gün, bugünden tam 1 trilyon yıl sonra (1012 yıl diyen bilim insanlarına selam olsun), son yıldız gözlerini evrene açacak. O da bir süre ışık saçtıktan sonra, yaklaşık 100 trilyon yıl sonra (evet, 1014 yıl), son ışık kaynağı da sonsuza dek sönmüş olacak. Yani bir daha kimse “ışığımı kim kapattı?” diye şikâyet edemeyecek.
Büyüyen Uzaklıklar ve Gözden Kaybolan Galaksiler
Evrenin bu dur durak bilmeyen genişlemesi nedeniyle, şu an dünyadan görebildiğimiz birçok galaksi ilerde tamamen gözden kaybolacak. Bugün o galaksilerin bizden çok daha yakın oldukları dönemden gelen ışıklarını görebiliyoruz. Bu satırları yazarken o galaksiler halen ışık yayıyor, ama o ışıkların bizim Güneş Sistemimize ulaşma ihtimali artık yok. Kısacası, evrenin büyük gösterisini izleyenler lokal galaksi grubuyla (Yani Samanyolu, Andromeda ve yaklaşık 60 kardeşiyle) yetinmek zorunda kalacak; bu grubun dışında hiçbir şeyi göremeyeceğiz. Kapanış vakti yaklaştıkça evrenimiz tamamen bu yerel gruptan ibaret olacak. Gerisi ise sonsuz bir izolasyona gömülecek. Daha da kötüsü var: Sonunda bu küçük grup bile çözülüp karanlığa karışacak. Ama hemen paniğe kapılmayın, bunun için 1020 veya 1030 yıl kadar zamanınız var!
Isınmayan Gezegenler Çağı ve Evrensel Çürüme
Son yıldız söndüğünde, evrende çürüme dönemi başlayacak. Bu yeni çağ, yaklaşık 1 milyar milyar yıl yani 1018 yıl sürecek. Gezegenler bu soğukta hayatta kalacak; ama onları ısıtacak bir şey kalmayacak. Asteroitler, kuyruklu yıldızlar ve uzay enkazı da aynı kaderi paylaşacak: Don, karanlık ve yalnızlık.
- Maddeler zamanla molekül molekül, atom atom çözülerek yok olacak.
- Yaklaşık 1065 yıl sonra evrende hiçbir makroskopik nesne kalmayacak (Bu kadar büyük sayının adı bile yok, düşünün!).
- Sadece kara delikler bir süre daha hayatta kalacak ama Hawking ışınımı sayesinde onlar da ağır ağır buharlaşıp kaybolacak.
- Yaklaşık 10100 yıl sonra (buna “bir googol yıl” deniyor, ciddiyetle söylüyorum!) kara deliklerin de devri bitecek.
Karanlık Saltanatı: Parçacıklar, Karanlık Enerji ve Mutlak Donma
Kara delikler silindikten sonra, geriye sadece parçacıklar kalacak. Belki protonlar, evrenin o devrinde var olan en büyük nesneler olacak. Ama onlar bile zamanla yok olmanın eşiğine gelecek, çünkü uzun vadede dayanıklılıkları kesin değil. Her halükârda, 10200 yıl sonra protonlar da dağılıp gidecek. Geriye ne mi kalacak? Karanlık enerji hüküm sürecek. Sürekli genişleyen bu evren, termal ölümü yaşayacak: Enerji yok, hareket yok, hayat yok. Bu, “sıcak bir son” değil; tam aksine, termodinamik enerjisizlikle hayatın bittiği bir mutlak donma hali!
Sonra? Mutlak termal dengeye ulaşılacak. Sıcaklık, mutlak sıfırın sınırında ama asla ona ulaşamayacak şekilde düşmeye devam edecek. O noktada, evrende hiçbir canlı, hiçbir faaliyet, hiçbir kıpırtı kalmayacak. Sonrası içinse bilim insanları için bile nokta koymak zor. Yeni bir Büyük Patlama mı? Yoksa bambaşka bir sürpriz mi? Şimdilik bilmiyoruz, ama doğrusu insanın merak etmemesi elde değil! Umarım biletlerinizi saklamışsınızdır; bu gösteriyi izlemek için çok ama çok uzun süre beklemeniz gerekecek…
