El Niño, Kolombiya’nın yangına yatkın tesisle mücadelesini gölgede bırakıyor

Kolombiyalı çiftçi Albert Montano, güzel dikenli bir çalıyı yerle bir ediyor ve sarı çiçeklerinin El Nino hava durumu sırasında beklenen güçlü yangınları körükleyeceğinden korkuyor.

Montano, kendisi ve diğer birkaç adamla birlikte Bogota’nın eteklerindeki Cogua belediyesini tehdit eden “vebaya” doğru ilerlerken elektrikli kesicisini çalıştırdı.

Montano, spor eldivenleri, koruyucu gözlükler, kalın kumaştan bir elbise ve lastik çizmeler ile çiftçilerin, daha yaygın olarak “bizi giderek daha fazla istila eden” karaçalı olarak bilinen “Ulex europaeus”u yok etmek için acele ettiğini söyledi.

Gorse, 20. yüzyılın ortalarında Avrupa’dan Kolombiya’ya ulaştı ve başkentten ülkenin geri kalanına ve ulusal su kaynaklarının büyük bir bölümünü depolayan yüksek rakımlı bozkırlar olan paramo ekosistemlerine hızla yayıldı.

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), onu dünyadaki en agresif 100 istilacı türden biri olarak sayıyor.

Gorse aynı zamanda son derece yanıcıdır ve El Niño’nun bu döngüsü sırasında orman yangınları yoğunlaşmaya hazırlanırken, Montano ve akranları arasında alarma neden olur; kırk yıl önce karşılaştırılabilir kayıtların başlamasından bu yana en güçlü olduğu tahmin edilmektedir.

43 yaşındaki AFP’ye verdiği demeçte, “Bunu kontrol etmenin bir yolunu bulamazsak… yaklaşık 20 veya 30 yıl içinde doğal bitki örtüsü, mahsuller ve hayvancılık yerine yalnızca karaçalılarla kaplı bir alana sahip olacağız.”

61 yaşındaki Salomon Castro, kazma kullanarak bitkinin kökünü olağanüstü bir doğruluk ve güçle keserken, genç çiftçiler de dallarını palalarla kesti.

Grup her gün, yarı olimpik bir yüzme havuzu büyüklüğündeki yaklaşık 170 metrekarelik (1.830 feet kare) bir alandan 1.500 kilogram (3.300 pound) karaçalı topluyor.

Castro, “İş oldukça zor” dedi, ancak “yapılması gerekiyor.”

Ne pahasına olursa olsun yok etme

Üç metreye (10 feet) kadar büyüyebilen bitki, başlangıçta araziyi tasvir etmek için kullanılmıştı.

Biyolog ve istilacı bitki uzmanı Edinson Sesquile, bu çiftçilerin “gelecekte neye mal olacağını veya nasıl yönetilmesi gerektiğini asla düşünmediklerini” söyledi.

Resmi bir tahmin bulunmamasına rağmen, karaçalı Kolombiya’da binlerce hektarlık alanı kaplıyor.

Etkilenen topluluklar yıllar boyunca ondan kurtulmak için her türlü yöntemi denedi; bazıları glifosat gibi zirai kimyasallar sıkıyor, diğerleri ise orman yangını riskine rağmen bitkiyi yakmaya başvuruyor.

Sesquile, daha yüksek sıcaklıkların “tohumların yayılmasını teşvik ettiğini” söyledi.

El Niño, orta ve doğu ekvator Pasifik Okyanusu’ndaki yüzey sıcaklıklarını yükseltir ve rüzgarlarda ve yağışlarda küresel değişikliklere ve ayrıca düzensiz hava koşullarına neden olur.

Ekvador yakınlarındaki And Sıradağları’ndaki orman yangınları, bu olayın tetiklediği daha kuru koşullar altında yoğunlaştı.

‘Kendi çevrenizi geri almak’

“Bir, iki, üç, hadi!” Çiftçilerden biri ağlıyor, geri kalanlar ise ağır bir dal demetini tepeye çıkarmak için ipleri çekiyor.

“Ulex europaeus”un kalıcı olarak yok edilmesi, onun sertifikalı yakma veya biyolojik bozunma tesislerine gönderilmesini gerektirir.

Sesquile’e göre “koordineli” bir yaklaşım olmadan “yaptığımız şey onu kontrol altına almaktır”.

Organik atık şirketi Adaptica’nın üretim müdürü Daniel Jimenez, AFP’ye verdiği demeçte, yakındaki Zipaquira’da endüstriyel bir makinenin istilacı bitkiyi “kökten çiçeğe” ürünlere dönüştürdüğünü söyledi.

Şirket tesisi küçültüyor, kurutuyor ve sıkıştırarak Avrupa’da popüler bir biyoyakıt olan ancak Kolombiya’da pek bilinmeyen pelet haline getiriyor.

Karaçalı projesinin koordinasyonundan sorumlu Alejandro Nunez, işini “kişisel bir zorluk” olarak görüyor.

30 yaşındaki makine mühendisine göre yüksek yanıcılık özelliği bu özel çevresel çözüme ilham kaynağı oldu.

Montano’ya göre, yok edilen her karaçalı bitkisi “yerine getirilmiş bir görevi” yansıtıyor.

“Bu, kendi çevrenize sahip çıkmanın getirdiği tatmin duygusudur” dedi.