Bir domuzun beyni, hücresel aktivitesi yerinde kilitlenerek ve minimum hasarla donduruldu. Bazıları aynı şeyin ölümcül hastalığı olan insanların beyinleri için de yapılabileceğine, böylece zihinlerinin yeniden yapılandırılabileceğine ve “hayatlarına devam edilebileceğine” inanıyor.
Beynimiz bir gün düşüncelerimizi, duygularımızı, algılarımızı kilitleyecek şekilde korunabilir mi?
Artık ölümcül hastalığa sahip insanlara sunulacak bir teknik kullanılarak bir memeli beyninin tamamı başarıyla korundu. Amaç, bir zamanlar ait olduğu kişinin zihnini bir gün yeniden yapılandırmak için gerekli olduğu düşünülen tüm sinirsel bilgileri korumaktır.
Hafızanın korunmasına odaklanan bir araştırma şirketi olan Portland, Oregon’daki Nectome’den Borys Wróbel, “Bilimsel araştırmalar için beyinlerini ve vücutlarını bağışlamaları gerekecek” diyor. “Fakat şirket olarak bizim teklif ettiğimiz şey, gelecekte bir gün beyinden gelen bilgilerin okunması ve kişiyi yeniden yapılandırmanın mümkün olabileceği umuduyla, vücutlarının ve beyinlerinin süresiz olarak saklanması… böylece aslında hayatlarına devam etmelerine olanak sağlanması.”
Beynin dakika mimarisini korumak söz konusu olduğunda zamanlama kritik önem taşıyor. Kan dolaşımı sona erdikten birkaç dakika sonra enzimler nöronları parçalıyor ve hücreler kendilerini sindirmeye başlıyor.
Kriyonik genellikle insanların vücutlarını sıfırın altındaki sıcaklıklarda tutmayı ve eğer bir gün tıbbi durumları için bir tedavi veya tedavi mevcut olursa yeniden canlanabilmeleri umuduyla içerir. Geleneksel olarak bu, doğal ölümden sonra beyni soğutarak ve fiksatifler ekleyerek hızlı bir şekilde korumayı amaçlar, ancak kriyonik ekibi kişinin yatağının yanında olmadığı sürece, bozulma bu meydana gelmeden önce başlamış olacaktır.
Bu sorunu aşmak için Wróbel ve ekibi, doktor destekli ölümle uyumlu bir protokol geliştirdi; bu protokolde ölümcül hasta olan bir kişi, ölüm zamanını seçer. Buradaki fikir, bilim adamlarının derhal müdahale ederek beyni, yaşam koşullarını yakından yansıtan bir durumda koruma konusunda en iyi şansa sahip olabileceğidir.
Wróbel’in ekibi protokolü insanlarla karşılaştırılabilir beyin ve kardiyovasküler anatomiye sahip domuzlar üzerinde test etti. İlk olarak, kalp krizinden yaklaşık 10 dakika sonra kalbe bir kanül yerleştirdiler, ardından kanı temizlediler ve beyne koruyucu solüsyonlar eklediler. Bu sıvılar, hücreler arasında moleküler köprüler oluşturan ve esasen hücresel aktiviteyi yerinde kilitleyen aldehit kimyasalları içerir.
Daha sonra doku içindeki suyun yerini alan kriyoprotektanları devreye sokarak, soğutma sırasında aksi takdirde hücrelere zarar verebilecek buz kristallerinin oluşumunu önlerler. Daha sonra beyin yaklaşık -32° C’ye soğutuldu ve bu noktada yüzlerce yıl saklanabildi.
Bunun ne kadar işe yaradığını değerlendirmek için ekip, beynin en dış katmanından örnekler aldı ve bunları mikroskopla inceledi. Ölümden yaklaşık 18 dakika sonra perfüzyonun başladığı ilk girişimler, hücresel hasarın açık işaretlerini gösterdi. Bu gecikmeyi 14 dakikanın biraz altına düşürdükten sonra doku, nöronlar, sinapslar ve bunları oluşturan moleküller de dahil olmak üzere çok küçük yapıların mükemmel şekilde korunduğunu gösterdi.
Wróbel, teoride bu protokolü “nöronların üç boyutlu yapısını ve aralarındaki bağlantıları yeniden yapılandırmak için” kullanabileceklerini söylüyor. Bu, konnektom olarak biliniyor ve bunun haritasını çıkararak beynin düşüncelerimizi, duygularımızı ve algılarımızı nasıl ürettiğini anlamamıza yardımcı olabileceği umuluyor. Bilim insanları şu ana kadar fare beyninin yalnızca küçük bir kısmını bu şekilde haritalamayı başardılar ve bu işlemin tamamlanması yedi yıl sürdü.
Hem kriyoprezervasyon hem de hesaplamadaki ilerlemelere rağmen “yeniden canlandırma” henüz bir seçenek değil. Birleşik Krallık’taki Birmingham Üniversitesi’nden Joao Pedro de Magalhaes şöyle diyor: “Bu yaklaşım, esas olarak, beynin ve nöronların yapısını koruyan, ancak biyolojik canlılık beklentisi olmayan, toksik kimyasallar kullanan bir sabitleme biçimidir.” Bu şekilde korunmuş bir organı yeniden canlandırmanın şu anda bir yolu yok çünkü bu bir çeşit mumyalama işlemi.
De Magalhaes ayrıca bir kişinin konnektomunu yeniden yapılandırarak “yaşamaya devam edebileceğine” de inanmıyor. “Zihnimin mükemmel bir kopyası bile yine de farklı bir varlık olabilir, ancak bazı insanların bunu bir tür ‘sanal ölümsüzlüğe’ giden potansiyel bir yol olarak görmesini takdir ediyorum” diyor.
Yine de Wróbel’in ekibi insan zihninin bir gün dijital veya biyolojik olarak yeniden yaratılabileceğini düşünüyor. Wróbel, “Yeniden canlandırma yöntemlerinin türü konusunda agnostik olsak da, yeniden canlanma için gereken tüm bilgileri koruyabileceğimizi düşünüyoruz” diyor.
Nectome’deki ekibin, ölümcül hastalığı olan kişileri, yeni protokole katılmadan önce aileleriyle birkaç gün geçirebilecekleri Oregon’a davet etmeye hazırlandığını söyledi. Wróbel, “Bize gelip ilaçları alıyorlardı – ki bu ilaçların bizim değil bağımsız bir doktor tarafından reçete edilmesi gerekiyordu – ve yasal hale geldikten sonra biz de ameliyata başlıyorduk” diyor Wróbel.
Varsayımsal geleceklerden bağımsız olarak bu çalışma, ölüm tanımımız hakkında derin felsefi soruları gündeme getiriyor. Fontana, California’daki 21st Century Medicine biyoteknoloji şirketinden Brian Wowk, “Kan dolaşımının durmasına dayanan ölüm ilanının, metafizik bir olay değil, resmileştirilmiş bir boşunalık tahmini olduğu uzun zamandır biliniyor” diyor.
“Beynin ayrıntılı yapısal ve moleküler bileşimini koruma yeteneği, hatta belki de bir insanı en temel düzeyde kim yapan şeyin korunması – bu çalışmada olduğu gibi kan dolaşımının uzun süre durmasından sonra bile – yaşam ve ölüm arasındaki farkın, yaşamsal işlevlerin durmasından daha karmaşık olduğunun altını çiziyor” diyor.
