Ramak kala: Endonezya, şüpheli Çin roket parçasının kazasını araştırıyor

Endonezyalı yetkililer Salı günü, bir hükümet kurumuna göre muhtemelen bir Çin roketinden gelen araba büyüklüğünde bir enkaz parçasının evlerin ve iş yerlerinin yakınındaki bir palmiye yağı tarlasına çarpmasının ardından soruşturma başlatıyordu.

Enkaz Pazartesi sabahı Endonezya’nın Borneo kentindeki bir plantasyon işçisi tarafından, bölge sakinlerinin önceki akşam Orta Kalimantan eyaletinin uzak bir bölgesinde yüksek bir patlama duyduklarını bildirmelerinin ardından bulundu.

Wardi Tamroni AFP’ye Sampit kasabası yakınlarında keşfini anlattı: “Hemen oradaydı. İlk başta bunun uçak enkazı olabileceğini düşündüm.”

51 yaşındaki Wardi, nesnenin çalıştığı PT Agro Bukit palmiye yağı şirketinin konut kompleksinden yaklaşık üç kilometre (1,9 mil) uzakta düştüğünü söyledi.

Faaliyetlerimizi genellikle cismin düştüğü bölgede gerçekleştiriyoruz” diye konuştu.

“Neyse ki tüm işçiler çoktan evlerine gitmişti, dolayısıyla plantasyonda kimse kalmamıştı.”

Yerel polis şefi I Kadek Dwi Yoga Sidhimantra, nesneyi “dokuz metreye (30 feet) varan, düzensiz şekilli ve görünür yanık izlerine sahip oldukça büyük bir alüminyum plaka” olarak tanımladı.

Pek çok Endonezyalı gibi tek adı olan sivil havacılık sözcüsü Zachrudien’e göre olayda can veya mal kaybı yaşanmadı.

Enkazın ayrıca radyasyon veya toksisite riski taşımadığını da sözlerine ekledi.

Endonezya Ulusal Araştırma ve Yenilik Ajansı (BRIN), enkazın Çin Zhuque-2E roketinden geldiğini söyledi.

Çin hükümeti geçen hafta Zhuque-2E’nin ülkenin kuzeybatısındaki ticari bir fırlatma sahasından uzaya 10 uydu fırlattığını söyledi.

Yorum yapmak için Çin Ulusal Uzay İdaresi’ne hemen ulaşılamadı.

BRIN araştırmacısı Thomas Djamaluddin, bir uzay aracının tüm parçalarının Dünya atmosferine yeniden girişte mutlaka yanacağını ve ısıya daha dayanıklı parçaların yüzeye ulaşabileceğini söyledi.

Kendisi yaptığı açıklamada, “Bu fenomen, Sampit’teki bir palmiye yağı tarlasında büyük bir metal parçasının bulunmasının olası bir açıklamasıdır” dedi.

Enkaz genellikle Dünya yüzeyinin yaklaşık %70’ini kaplayan okyanuslara çarpıyor.

‘Kaderine bırak’

Zachrudien’e göre Salı sabahı, aynı rokete ait olduğu düşünülen ikinci bir enkaz parçası, ilkinden yaklaşık bir kilometre (0,6 mil) uzakta bulundu.

AFP’ye verdiği demeçte, “İncelemeyi planlıyoruz. Fotoğraflardan nesnenin yuvarlak olduğu ve ilk nesneyle ilişkili olduğu görülüyor” dedi.

“Malzemesi de alüminyum alaşımı gibi görünüyor, ancak bunu doğrulamamız gerekecek.”

Parçalar yakındaki bir askeri hava üssünde inceleniyordu.

Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) göre, kontrolsüz yeniden giriş nedeniyle Dünya’daki bireylerin can kaybı riski, yıldırım çarpması veya köpekbalığı saldırısı gibi nadir kazalara göre daha düşüktü; ancak bu oran artıyor.

ESA Uzay Enkaz Ofisi geçen yıl bir raporda, “Yeniden giriş riskleri hala nispeten küçük olsa da, esas olarak artan uzay faaliyetleri nedeniyle 2019’dan 2024’e kadar önemli ölçüde arttı” dedi.

Plantasyon işçisi Wardi, bu garip olayla ilgili olarak “Bunun gibi bir şeyin her gün olacağını öngörmek zorunda kalsaydık, işimizi yapamazdık” dedi.

“Bu işi kadere bırakmalıyız. Başka ne yapabiliriz?”