Bu yaz, az yağış ve tekrarlanan sıcak hava dalgalarıyla, Avrupa’da 1540’tan beri görülen en şiddetli kuraklıklardan birine tanık oldu. Batı Avrupa’da ortaya çıkan orman yangınları medyanın büyük ilgisini çekti, ancak Doğu Avrupa da ağır bir şekilde etkilendi ve Ukrayna’daki savaşın neden olduğu insani kriz daha da kötüleşti. Simülasyonlar, insan kaynaklı küresel ısınma nedeniyle bu tür kuraklıkların gelecekte daha sık ve şiddetli hale geleceğini gösterdi.
Peki ya bu tür kuraklıklar önceden tahmin edilebilseydi? Bu, hafifletici önlemlerin zamanında alınmasını mümkün kılacaktır. Kışın deniz buz örtüsünün yaz kuraklığı riskine ilişkin erken bir ipucu sağlayıp sağlayamayacağını araştırmak, yeni bir çalışmanın amacıydı. Sudaki Sınırlar.
Romanya Bükreş Üniversitesi İklim ve Toplumsal Değişiklikler Mükemmeliyet Merkezi’nde bilim insanı olan Dr. Petru C. Vaideanu şöyle konuştu: “Burada, Kuzey Kutbu’ndaki Barents ve Kara denizlerindeki kış deniz buzunun azalmasından, doğu Romanya, Moldova ve Ukrayna’dan kuzey Karadeniz ve Hazar bölgeleri boyunca Batı Kazakistan’a kadar uzanan Avrasya’nın geniş bir bölgesindeki daha fazla yaz kuraklığına kadar yönlü, mekanik bir bağlantının kanıtını gösteriyoruz.”
“Her zamankinden çok daha az deniz buzunun olduğu bir kış geçirirsek, bir sonraki yaz bu bölgelerde kuraklığın daha muhtemel olduğuna dair erken bir ipucuna sahip oluruz.”
Dünyanın en hızlı ısınan denizleri
Araştırmacılar kuraklıkla bir bağlantı aramak için Barents ve Kara denizlerine odaklandılar çünkü bu sular, 1980’lerden bu yana Kuzey Kutbu’ndaki kış deniz buzunda en sert düşüşlerden bazılarını gördü. IPCC simülasyonları, CO₂ emisyonlarını azaltmaya yönelik önlemler alınmadığı takdirde, bu yüzyılın sonuna kadar buradaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının 4°C ila 5°C artabileceğini öngörüyor.
Bu hızlı ısınma, bölgeye giren daha sıcak Atlantik suyu, deniz buzunun küçülmesini içeren yerel geri bildirimler, bulutlardaki değişiklikler ve diğer atmosferik süreçler dahil olmak üzere birçok etkileşimli faktörden kaynaklanmaktadır.
Almanya’nın Bremerhaven kentindeki Alfred Wegener Enstitüsü Helmholtz Kutup ve Deniz Araştırmaları Merkezi’nden Vaideanu ve meslektaşları, Ekim’den Mart’a kadar bu sulardaki deniz buzunun tarihi kayıtlarını aldılar. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin 1940’tan itibaren Avrasya’daki atmosferik koşulların aylık ortalamalarını tahmin etmek için gözlemleri bir hava durumu modeliyle birleştiren bir veri tabanı olan ERA5’i kullandılar.
Yağış kayıtlarını ve potansiyel buharlaşma-terleme tahminlerini kullanarak kuraklık koşullarını ayrı ayrı hesapladılar. Daha sonra, mayıs ayından eylül ayına kadar olağandışı kuru koşullara sahip, ortalamanın altında yağış veya daha fazla atmosferik nem talebini yansıtan alanları aradılar.
Yazarlar atmosferik CO₂ konsantrasyonlarındaki uzun vadeli artışa göre ayarlama yapmaya özen gösterdiler. Bu önemliydi, çünkü hem deniz buzu örtüsü hem de yaz kuraklığının iklimin ısınmasına tepki olarak değiştiği ve bunun da aralarında sahte bir korelasyona yol açabileceği biliniyor.
Yazarlar, uygulamalı fizik ve ekonomiden ödünç alınan tekniklerle bu keşfin salt bir ilişkinin ötesine geçtiğine dair kanıtlar buldular: daha doğrusu, kışın deniz buzundaki azalma muhtemelen yaz kuraklığının önemli bir nedenidir.
Gezegensel dalgalar
Peki Arktik deniz buzundaki azalma nasıl binlerce kilometre ötede kuraklığa yol açabilir? Burada araştırmacılar, davranışları kısmen Dünya’nın dönüşüyle şekillenen Rossby veya gezegen dalgalarının olası rolüyle tutarlı bir atmosferik model buldular.
Vaideanu, “Rossby dalgaları, binlerce kilometre boyunca, Dünya’nın üzerindeki rüzgarlarda, geniş kuzey-güney kıvrımları olarak görünüyor. Kuzey Yarımküre’de, ‘sırtlar’ olarak adlandırılan kuzeye doğru kıvrımlar genellikle sıcak ve kuru havayı tercih ediyor. Verilerimize göre, Barents ve Kara denizlerinde daha az deniz buzu olan kışları, Rossby dalgalarındaki olası bir değişiklikle tutarlı olarak Kuzey Atlantik ve Avrasya üzerinde daha kıvrımlı bir desen izledi.”
“Böylesine esnek bir atmosferik dolaşım modeli, Avrasya’da yeni tanımlanan kuraklık koridorumuza nispeten sıcak, kuru hava getirebilir ve havanın durgunlaşmasına neden olabilir. Ayrıca orada daha az bulut gözlemledik, dolayısıyla daha fazla güneş ışığı toprağı ısıtıyor ve potansiyel olarak kuraklığı daha da kötüleştiriyor.”





