Antarktika buzunun batması, gizli bir gölün büyük su kaybını ortaya çıkarıyor

Doğu Antarktika’nın Amery Buz Rafı yakınındaki Kronshtadskiy buzul altı gölü, Antarktika buzunun altında gizlenmişti, ancak drenajı, merkezinde 6 metreden (20 feet) daha fazla derinleşen geniş bir çöküntü olarak uzaydan görülebilen bir iz bıraktı.

Araştırmacılar, batan yüzeyi takip ederek gölün 2016 ile 2021 yılları arasında yaklaşık 78 milyon metreküp (20,6 milyar galon) su kaybettiğini tahmin ediyor. Çöküntünün değişen şekli aynı zamanda Güney Kore’deki Kangwon Ulusal Üniversitesi’nden araştırmacılar Jihyun Moon ve Hoonyol Lee’nin drenajın nasıl gerçekleştiğini yeniden yapılandırmasına da yardımcı oldu. Araştırma şu adreste yayınlandı: Bilimsel Raporlar.

Ana gölün ötesinde, yakındaki yükselen ve alçalan buz parçaları, suyun bundan sonra nereye gidebileceğine dair ipuçları sunuyordu.

Bir gölün çatısını izlemek

Gömülü bir göl su kaybettikçe üzerindeki buz çökebilir. Göl dolduğunda yüzey yükselebilir. Bu hareketler araştırmacıların doğrudan göremedikleri su kütlelerini araştırmasına olanak tanıyor.

Suyun takip edilmesi önemlidir çünkü buz ile zemin arasındaki sürtünmeyi azaltabilir ve bu da buzulların kayma hızını etkileyebilir. Ancak uydulardan alınan yüzey yüksekliği ölçümleri, gözlem izleri arasında boşluklar bırakıyor.

Radar görüntüleri daha geniş bir alandaki hareketi haritalandırabilir. Ancak buradaki komplikasyon, Antarktika buzunun yukarı ve aşağı olduğu kadar yanlara doğru da hareket etmesi ve her iki hareketin de sinyali etkilemesidir.

Bunları ayırmak için araştırmacılar, 24 gün arayla alınan Sentinel-1 radar görüntülerini göl alanının nispeten stabil göründüğü bir referans dönemiyle karşılaştırdılar. Buzulun yanal akışının yeterince sabit kalması koşuluyla, arka plan hareketinin çıkarılması batan yüzeyin ortaya çıkmasına yardımcı oldu.

Zamanla derinleşen bir depresyon

Analiz, yaklaşık 61 kilometre kareyi (24 mil kare) kaplayan kabaca dairesel bir batan buz parçasını ortaya çıkardı. Bu, gölün yeraltı kıyı şeridinden ziyade yüzey üzerindeki etkisini haritalandırdı.

Merkezde, yeniden inşa edilen yüzey beş yıl içinde yaklaşık 6,4 metre (21 fit) düştü. Etkilenen bölgedeki ortalama düşüş yaklaşık 1,3 metre (4,3 fit) idi. Haritalanan alanı yüzey alçaltmayla birleştirmek araştırmacılara su kaybı tahminlerini verdi.

Hareketin çoğu erken dönemde gerçekleşti: 2016-2017 döneminde merkez yaklaşık 3,8 metre (12,5 fit) battı, ardından oran önemli ölçüde yavaşladı. Depresyon yavaş yavaş derinleşti ve önemli ölçüde yeniden dolduğuna dair çok az işaret vardı.

Araştırmacılar, “Bu davranış, tek bir yıkıcı patlamadan ziyade, uzun süreli drenajı veya tekrarlanan kısmi drenaj olaylarını ima ediyor” diye yazıyor.

CryoSat-2 ve ICESat-2’den alınan ölçümler, ayrıntılı zamanlama ve örneklenen konumlar açısından farklılık gösterse de, batma ve ardından stabilizasyon modelini geniş ölçüde destekledi. Kronshtadskiy ayrıca 2025 uydu araştırmasında bağımsız olarak tespit edilmişti; Yeni analiz, drenajının ayrıntılı bir şekilde yeniden yapılandırılmasını sağlıyor.

Gizli bir ağın ipuçları

Çevredeki buz başka bir ipucu sağladı. Kronshtadskiy’nin aşağısında dairesel bir özellik yükselirken, daha uzaktaki bir diğeri battı.

Bu düzenleme, Kronshtadskiy’den ayrılan, yakındaki bir gölü dolduran ve daha aşağıdaki başka bir gölden çekilen suyu yansıtıyor olabilir. Gözlemler olası bağlantılara işaret ediyor ancak aralarından geçen suyun izini doğrudan sürmüyor.

Yeniden yapılanma aynı zamanda yüzey hareketinin su depolamasındaki değişiklikleri ne kadar sadık bir şekilde yansıttığına da bağlıdır. Buzul akışındaki değişiklikler, özellikle radar gözlemlerinin yalnızca tek bir görüntüleme yönünden gelmesi nedeniyle sinyali karmaşıklaştırabilir. Buza nüfuz eden radar, sismik ölçümler veya sondaj kullanılarak yapılan saha araştırmaları, göllerin şekillerini ve bağlantılarını belirlemeye yardımcı olacaktır.

Şimdilik yüzey desenleri araştırmacılara araştırma yapacakları belirli yerler sağlıyor. Buzun nerede battığını ve yakınlarda nerede yükseldiğini izlemek, dağınık gömülü su izlerini altlarındaki drenaj sisteminin bir haritasına dönüştürmeye yardımcı olabilir.