Herhangi bir grip suşunu nötralize etme gücüne sahip bir antikor, bir grip salgınının ortaya çıkması durumunda burun spreyi şeklinde yaygın şekilde uygulanabilir.
Burun spreyleri grip virüslerini vücuda ana giriş noktalarında hedef alır
Bir antikor burun spreyi, ilk olarak farelerde ve maymunlarda doğrulandıktan sonra, insanlar üzerinde yapılan ön denemelerde gribe karşı koruma konusunda umut vaat ediyor. Gelecekteki grip salgınlarıyla mücadelede faydalı olabilir çünkü insan olmayan hayvanlardan yayılanlar da dahil olmak üzere her türlü grip virüsünü etkisiz hale getiriyor gibi görünüyor.
Gribin yayılmasını durdurmak için sahip olduğumuz ana araç, bağışıklık sistemimizi yakın zamanda dolaşan grip virüsü türlerine karşı antikorlar üretmesi için uyaran yıllık aşıdır. Ancak influenza türleri sürekli olarak değiştiği için aşılar yalnızca orta derecede etkilidir.
Bu sorunu çözmek için ilaç şirketi Johnson & Johnson, CR9114 adı verilen ve bu suşların herhangi birini nötralize edebilen özel bir antikor geliştirdi. Bunu, virüsün diğer kısımları nasıl değişirse değişsin her zaman aynı kalan bir kısmını tanıyıp ona bağlanarak yapar.
CR9114 başlangıçta hayvanların kan dolaşımına enjekte edildiğinde gribe karşı güçlü bir koruma sağlayamadı. Bunun nedeni, sadece küçük bir kısmının grip virüslerinin ana giriş noktası olan buruna ulaşmasıydı. 2022 yılında Leyden Labs firması CR9114’ün lisansını aldı ve bunun yerine buruna püskürtülebilen bir formülasyon geliştirdi.
O tarihten bu yana şirket, farelerin ve makakların burunlarına CR9114 püskürtmenin, farelerin çeşitli A ve B grip türlerine maruz kaldıklarında hastalanmalarını önlediğini gösterdi; buna 1933’teki kötü bir grip mevsiminde bir bilim insanının boğazından toplanan biri de dahildir.
Ayrıca yaşları 18 ile 55 arasında değişen 143 kişi üzerinde ön testler yapıldı. Araştırmacılar, spreyin günde iki kez uygulanmasının katılımcıların burunlarındaki antikor düzeylerini sabit tuttuğunu ve herhangi bir önemli yan etkiye neden olmadığını buldu. Daha sonra toplanan burun mukus örnekleri, 2013 yılında Çin’deki insanlara geçen kuş gribi türü de dahil olmak üzere bir dizi grip türünü de nötralize etti.
Bir sonraki adım, spreyi kullanan kişileri çeşitli grip virüslerine doğrudan maruz bırakarak spreyin onları gerçekten hasta etmekten alıkoyduğunu doğrulamak olacak.
Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi’nden Linda Wakim, spreyin yüzde 100 etkili olmayabileceğini, çünkü virüsün ağız gibi burun dışındaki yollardan da vücuda girebileceğini söylüyor. “Ancak yine de burun girişini engellemek virüsü enfeksiyon için önemli bir erişim noktasında durduracaktır.”
Wakim, muhtemelen grip aşısından daha az kullanışlı olacağını çünkü tek bir aşı yerine günde iki kez uygulanmasını gerektirdiğini söylüyor. “Ancak bu, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, ön saflarda görev yapan sağlık çalışanları gibi belirli yüksek riskli gruplar için veya aşılar geliştirilirken veya kullanıma sunulurken hızlı, kısa vadeli nüfus korumasına ihtiyaç duyulan bir salgın durumunda ezber bozabilir.”
