İsveç, giysilerde ‘sonsuza kadar kimyasal madde’ kullanımını yasaklayacak

İsveç Perşembe günü yaptığı açıklamada, beklenen Avrupa Birliği düzenlemeleri yürürlüğe girmeden önce, 2028 gibi erken bir tarihte giyim ve mutfak eşyaları gibi tüketici ürünlerinde “sonsuza kadar kimyasallar” olarak adlandırılan maddeleri yasaklamayı planladığını söyledi.

İklim ve Çevre Bakanı Romina Pourmokhtari yaptığı açıklamada, per- ve polifloroalkil maddelerin veya PFAS’ın “etkili alternatifler mevcut olduğunda giyim, kozmetik, mutfak eşyaları ve diğer günlük ürünlerde yeri olmadığını” söyledi.

“Sonsuza kadar kimyasallar evlerimizde, doğada ve bedenlerimizde yayılmaya devam ederken İsveç’in seyirci kalmaya niyeti yok” dedi.

1 Ocak 2028’den itibaren yürürlüğe girmesi planlanan yasağın; kıyafetleri, ayakkabıları, giyim ve ayakkabılarda kullanılan su geçirmez maddeleri, mutfak eşyalarını, kozmetik ürünleri ve kayak cilasını kapsaması bekleniyor.

Ulusal mevzuatın yerini, Avrupa Komisyonu tarafından karara bağlandıktan sonra, sonunda AB çapındaki düzenlemeler alacak.

PFAS, yapışmaz tencere ve giysilerden endüstriyel üretime kadar günlük ürünlerde kullanılan bir sentetik kimyasal sınıfıdır. Olumsuz sağlık etkileri nedeniyle dünya çapında giderek daha fazla kısıtlanıyorlar.

Kimyasal maddelerin parçalanması son derece uzun zaman alır ve bu da “sonsuza kadar kimyasallar” takma adlarının ortaya çıkmasına neden olur.

2027’de Avrupa Komisyonu’nun, örneğin tıp alanı gibi stratejik sektörlere yönelik istisnalar dışında, giyim veya pizza kutuları gibi yaygın tüketici ürünlerinde PFAS kullanımına ilişkin geniş kısıtlamalar için bir teklif sunması bekleniyor.

Ancak Brüksel’in öncelikle Avrupa Kimyasallar Ajansı’nın (ECHA) PFAS karşıtı önlemlerin sosyoekonomik etkileri konusunda bu yılın sonuna kadar beklenen ikinci görüşüne ihtiyacı var.

Mart ayının sonunda yayınlanan ilk bilimsel görüş, kalıcı kimyasallara yönelik geniş kısıtlamalar önerdi.

Fransa, ocak ayından bu yana giyim, ayakkabı, kozmetik ve kayak cilalarında bazı PFAS’ları birkaç istisna dışında yasaklamıştı.