Çocukların matematikten keyif almasına yardımcı olan ebeveynler, içerik desteği kadar başarıyı da artırabilir

Çocuklar matematiği nasıl öğrenir? Bu onların bildiklerinin yanı sıra motivasyonları ve bağlılıklarıyla da şekillenir. Tarihsel olarak, çocukların matematik öğrenimi üzerine yapılan araştırmalar ebeveynlerin bilişsel uygulamalarına (matematik konuşması – matematik içeren resmi olmayan konuşmalar gibi) odaklanmıştır; ancak ortaya çıkan kanıtlar ebeveynlerin motivasyonel uygulamalarının (bağımsızlığı teşvik etmek ve çocukların matematikten zevk almasına yardımcı olmak) aynı zamanda matematik yeteneklerinde nasıl kritik bir rol oynayabileceğini göstermektedir.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nden araştırmacılar, ebeveynlerin motivasyon uygulamalarının, çocuklarının matematik öğrenme deneyimlerindeki rolüne yönelik sınırlı ilgiye değinmeyi amaçladı.

İlk olarak araştırmacılar, matematik öğrenimi bağlamında bilişsel ebeveynlik uygulamalarına ilişkin teori ve araştırmayı gözden geçirdiler. Bir sonraki adım olarak, hem motivasyonel ebeveynlik uygulamalarının hem de bilişsel ebeveynlik uygulamalarının çocukların matematik öğrenimine nasıl katkıda bulunduğunu vurgulamak için motivasyonel ebeveynlik uygulamaları üzerine yeni ortaya çıkan araştırmaları vurguladılar.

Ekip, ebeveynlerin teori ve araştırmaya matematik katılımının hem bilişsel hem de motivasyonel yönlerine dikkati entegre ederek, ebeveynliğin çocukların okul yılları boyunca matematik öğrenimini nasıl şekillendirdiğine dair alanın daha bütünsel ve gelişimsel olarak hassas bir anlayışa doğru ilerleyebileceğini umuyor.

Literatür taraması bir bölümde yer almaktadır. Çocuk Gelişimi Perspektifleri Amerika Birleşik Devletleri’nin Champaign kentindeki Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nden Jiawen Wu ve Eva M. Pomerantz tarafından yazılan “Çocukların matematik öğreniminde ebeveynlerin katılımı: Motivasyon kaynakları önemlidir” başlıklı makale.

Çocuk Gelişimi Araştırma Derneği (SRCD), araştırma hakkında daha fazla bilgi edinmek için yazar ekibiyle konuşma fırsatı buldu.

SRCD: Sonuçlardaki herhangi bir şey sizi şaşırttı mı?

Yazar ekibi: Çocukların matematik öğreniminde ebeveynlerin rolü üzerine yapılan araştırmalarda bizi her zaman şaşırtan şey, ebeveynlerin motivasyon uygulamalarının ne ölçüde göz ardı edildiğidir. Onlarca yıldır süren motivasyon teorisi bize çocukların katılımının ve motivasyonunun öğrenmelerini yönlendirdiğini söylüyor; ancak konu ebeveynlerin matematiği özellikle nasıl desteklediğine gelince, bu alan neredeyse tamamen çocukları matematiğe nasıl dahil ettikleri yerine ebeveynlerin ne öğrettiklerine odaklanıyor.

Bu bize matematik öğrenme alanı hakkında ne öğretiyor?

Bu alan son on yılını ebeveynlerin çocuklarına matematik hakkında (sayma, sayı sözcükleri, aritmetik kavramları) öğrettiklerini ve çalışmanın önemli olduğunu belgelemekle geçirdi. Yeterince takdir etmediğimiz şey, ebeveynlerin çocukları matematikle nasıl meşgul ettiğidir.

Çocuklara zor problemleri keşfetmeleri ve hatta bunlarla mücadele etmeleri için alan vermek, duygusal tonu sabit tutmak ve çocukların çalışmalarına yetenekten ziyade çaba ve stratejiyi öne çıkaracak şekilde yanıt vermek, bunların hepsinin ebeveynlerin aktardığı matematik içeriği kadar temel olduğu ortaya çıkıyor.

Motivasyon desteği, ebeveynlerin çocukların matematik öğrenimini nasıl şekillendirdiğine ilişkin temel modele aittir, kenarda değil. Çocuklar ergenlik çağına girdikçe motivasyonel desteğin önemi de muhtemelen artıyor; tam da akademik motivasyon düşme eğiliminde olduğunda, matematik zorlaşıyor ve ebeveynler içerik konusunda daha az yardımcı olabiliyor.

Bu araştırmanın ebeveynlere/bakıcılara, araştırmacılara, eğitimcilere ve ilkokul öğretmenlerine nasıl yardımcı olabileceğini açıklayabilir misiniz?

Ebeveynler ve bakıcılar için pratik mesaj, matematik desteğinin yalnızca içeriğin aktarılmasıyla ilgili olmadığı, aynı zamanda bu içerik etrafında yarattıkları bağlamla da ilgili olduğudur. Matematik zorlaştığında kendi hayal kırıklıklarını kontrol altında mı tutuyorlar? Çocukların liderlik yapmasına, kendi sorularını sormalarına ve devreye girmeden önce kendi stratejilerini denemelerine izin veriyorlar mı?

Çocuklar başarılı olduğunda ya da mücadele ettiğinde, ebeveynler çocuğun “zeki” ya da “matematikte kötü” olmasından ziyade çabaya ve yaklaşıma mı işaret ediyor? Matematik gerçekleri ve kavramları değerlidir ve ebeveynlerin çocuklarının matematik öğrenimini desteklemek için kullanabileceği daha geniş bir araç kümesinin parçasıdırlar. Bu özellikle daha büyük çocukların ve gençlerin ebeveynleri için bilinmeye değer olabilir.

Matematik içeriği zorlaştıkça ve birçok ebeveyn artık doğrudan yardım edemeyeceklerini hissettikçe, motivasyon desteği (matematiğin neden önemli olduğu hakkında konuşmak, kararlılığı teşvik etmek, bir gencin artan bağımsızlık ihtiyacına saygı duymak) hâlâ sahip oldukları özellikle güçlü bir araç haline gelebilir.

Eğitimciler de aynı araçları sınıfta kullanabilir ve ebeveynlerin, kurtarmaya ya da düzeltmeye koşmak yerine çocuklara üretken bir şekilde mücadele etmeleri için alan vermenin başlı başına bir matematik desteği biçimi olduğunu görmelerine yardımcı olabilirler. Araştırmacılar için bu alanda, bilişsel ve motivasyonel uygulamaları eşit zemine koyan ve ikisinin birlikte nasıl çalıştığını soran ebeveynlerin matematik katılımına ilişkin modellere ihtiyaç vardır.

Araştırma sınırlamalarından bazıları nelerdir?

İlk olarak, incelediğimiz çalışmaların çoğu korelasyoneldir. Aileleri zaman içinde takip eden ve çocukların erken dönem matematik becerileri ve ebeveynlerin eğitimi gibi şeyleri hesaba katan en güçlü boylamsal tasarımlar bile her alternatif açıklamayı göz ardı edemez; dolayısıyla ebeveynlerin uygulamalarının, çocukların matematik öğreniminde gözlemlediğimiz farklılıklara neden olduğunu tam olarak söyleyemeyiz.

İkincisi, çoğu çalışma etkileri nispeten kısa pencerelerde izliyor; bu nedenle ebeveynlerin uygulamalarının uzun vadede çocukların matematik yörüngelerini nasıl şekillendirdiği hakkında daha az şey biliyoruz. Üçüncüsü, bu araştırmanın büyük bir kısmı Batılı (özellikle Amerika) bağlamlarda yüksek eğitimli beyaz annelerle yürütülmüştür.

Babalar, daha geniş sosyoekonomik ve kültürel kökenden gelen aileler ve matematik ve ebeveynlik konusundaki kültürel değerlerin neyin kimin için işe yaradığını nasıl şekillendirdiği hakkında çok daha az şey biliyoruz.

Bu alanda gelecekte yapılacak araştırmalar için neler önerirsiniz?

Bir öncelik seçmemiz gerekse, bu, ebeveynlerin bilişsel ve motivasyonel uygulamalarının birlikte nasıl çalıştığını ve bu etkileşimin yalnızca çocukların matematik başarısını değil, aynı zamanda onların uzun vadede matematikten aldıkları ilgiyi, ilgiyi ve zevki de nasıl şekillendirdiğini incelemek olurdu. Birbiriyle ilişkili iki yön de önemlidir.

İlk olarak, çocuklar erken çocukluktan akademik motivasyonun sıklıkla düştüğü, matematik içeriğinin zorlaştığı ve ebeveynlerin materyal konusunda doğrudan daha az yardım edebildiği ergenlik dönemine geçtikçe bilişsel ve motivasyonel desteğin göreceli öneminin nasıl değiştiğini izlememiz gerekiyor. Bu ileri yaşlarda motivasyonel desteğin neye benzediğini ve onu neyin etkili kıldığını anlamak kritik bir boşluktur.

İkincisi, mevcut çalışmaların çoğu dar bir ebeveyn dilimine odaklandığından, bu çalışmanın kültürel ve ekonomik açıdan farklı aileleri kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekiyor.